جدائى و باميد ديدار . تفسير حسينى : در مناجات شيخ الإسلام است كه « خدايا ، اگر وفاداران به تو اميد دارند جفاكاران نيز به غير تو پناهى ندارند » بيت : من اگر جفاست كارم به تو بس اميدوارم بجز از تو كس ندارم كه تو منبع وفائى تفسير ابو السعود : يعنى با ترس از كمبود كار و نبود استحقاق خود ، و طمع در رحمت و فضل و احسان او . سخن ما : 1 - جمله ى « فَصَّلْناه عَلى عِلْمٍ » ميفهماند كه اين قرآن ، شعر شاعران نيست كه از هوى و عشق و مستى پيدا شود ، بلكه كتابى است استوار بر علم و دانائى براى راهنمائى ، 2 - آيت پنجاه و سه « إِنَّ رَبَّكُمُ اللَّه » تا آخر ، اشاره است بكمال قدرت آفريننده ى يكتا ، و براى توجّه افكار است بپيدايش زمين و آسمان و ديگر موجودات عالم بالا ، و كلمات « سِتَّةِ أَيَّامٍ » شايد اشاره و كنايه بكمال قدرت باشد كه اين موجودات با اين عظمت و پهناورى بمدّت ناچيز آفريده شده است ، بر فرض كه به اندازه ى شش روز كار شما باشد ، چون كار در قدرت او است و كم و زياد مدّت اثر ندارد و مدّت لازم نيست و اگر شما با فكر خود بخواهيد زمانى براى آفرينش بدانيد و فاصله اى بينديشيد يك دوره ى شش روزه ى كارهاى زندگى را در نظر بگيريد و جمله ى « تَبارَكَ اللَّه » تا آخر شايد اشاره به همين مطلب باشد كه اگر چه شما فاصله و مدّت شش روز در نظر بگيريد ولى آفريننده ى جهان بالاتر است از هر گونه فكر و فرض زمان و مكان محدود شما ، 3 - آيت پنجاه و چهار « ادْعُوا رَبَّكُمْ » تا آخر شايد اشاره باشد بيكى از دو حقيقت ارتباط انسان بآفريننده ى خود : اوّل - چون ديگر موجودات بموجب يك قانون كلى كه در همه متشابه است زندگى ميكنند ، و آدمى غير از همه ى آنها است كه با اراده و تدبير و خواهشهاى مخصوص و جور به جور زندگى مىكند ، پس همانطور كه در زندگى اراده و خواهش مخصوص دارد ، ناچار در وابستگى و ارتباط بآفريننده ى خود هم بايد اراده و دعا و خواهش در دل داشته -